DOANH NHÂN MICHAEL VŨ NGUYỄN: “ĐỪNG CHỈ NHÌN VIỆT NAM NHƯ MỘT THỊ TRƯỜNG, HÃY NHÌN VIỆT NAM NHƯ MỘT ĐỐI TÁC DÀI HẠN”

Doanh nhân Michael Vũ Nguyễn, Giám đốc Quốc gia Boeing Việt Nam (2021). (Ảnh: Hoàng Tám)

Ngày 26/8/2026, ông Michael Vũ Nguyễn, Phó Chủ tịch Tập đoàn FLC phụ trách hàng không và đầu tư hạ tầng cảng hàng không, qua đời tại Gia Lai, hưởng thọ 72 tuổi. Ông mới đảm nhiệm cương vị này chưa đầy một tháng, sau hơn bốn thập kỷ gắn bó với hàng không, đầu tư, phát triển kinh doanh và hợp tác quốc tế.

Trước đó, từ tháng 9/2021, ông là Giám đốc Quốc gia Boeing Việt Nam, góp phần mở rộng hoạt động của Boeing, phát triển chuỗi cung ứng hàng không, đào tạo nhân lực và kết nối doanh nghiệp Việt Nam với ngành hàng không toàn cầu. Ông từng giữ nhiều vị trí quan trọng như Chủ tịch AmCham Hà Nội, Đồng Chủ tịch VBF và Chủ tịch Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN tại Việt Nam.

Nhưng vượt lên trên những chức danh, dấu ấn sâu đậm nhất của Michael Vũ Nguyễn có lẽ là vai trò một người kết nối Việt Nam với Hoa Kỳ và thế giới, kết nối doanh nghiệp, Chính phủ, nhà đầu tư và những cơ hội hợp tác.

Cuộc trò chuyện dưới đây được thực hiện ngay sau khi ông được bổ nhiệm vào cương vị mới. Sau sự ra đi đột ngột, những chia sẻ ấy càng trở nên đặc biệt – như những lời tâm huyết cuối cùng của một người đã dành hơn 40 năm để xây dựng những nhịp cầu giữa Việt Nam và thế giới.

“Việt Nam và Hoa Kỳ đang bước vào một giai đoạn hợp tác sâu hơn”

WAJ: Thưa ông, ông nhìn nhận thế nào về triển vọng quan hệ kinh tế Việt Nam - Hoa Kỳ trong giai đoạn mới, đặc biệt sau khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện?

Doanh nhân Michael Vũ Nguyễn: Tôi nhìn nhận triển vọng quan hệ kinh tế Việt Nam - Hoa Kỳ là rất tích cực. Việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện năm 2023 không chỉ có ý nghĩa về ngoại giao, mà còn tạo ra một khuôn khổ mới để mở rộng hợp tác về kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Điều tôi đặc biệt quan tâm là quan hệ hai nước đang chuyển từ mô hình hợp tác dựa nhiều vào thương mại hàng hóa sang một giai đoạn hợp tác có chiều sâu hơn, trong đó doanh nghiệp hai bên cùng tham gia vào các chuỗi giá trị toàn cầu. Việt Nam đang có cơ hội rất lớn để trở thành một mắt xích quan trọng trong chiến lược phát triển của các doanh nghiệp Hoa Kỳ tại châu Á - Thái Bình Dương.

Nhưng cơ hội chỉ trở thành kết quả khi Việt Nam tiếp tục xây dựng một môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định, có khả năng dự báo và đáp ứng tốt các tiêu chuẩn quốc tế.

“Đừng chỉ bán hàng vào Việt Nam, hãy xây dựng hệ sinh thái tại Việt Nam”

WAJ: Những lĩnh vực nào của Việt Nam đang thu hút sự quan tâm lớn của doanh nghiệp Hoa Kỳ?

Michael Vũ Nguyễn: Tôi cho rằng có một số lĩnh vực nổi bật.

Trước hết là công nghệ cao, đặc biệt là bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, phần mềm và các dịch vụ số.

Thứ hai là sản xuất công nghiệp và chuỗi cung ứng, khi nhiều doanh nghiệp Mỹ đang tìm kiếm những địa điểm có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực.

Thứ ba là hàng không và logistics. Sự phát triển của tầng lớp trung lưu Việt Nam đang tạo ra nhu cầu rất lớn về vận tải hàng không, cơ sở hạ tầng sân bay, dịch vụ kỹ thuật và các giải pháp logistics.

Ngoài ra còn có năng lượng, y tế, giáo dục, dịch vụ tài chính và các giải pháp phát triển bền vững.

Điểm đáng chú ý là các doanh nghiệp Mỹ ngày càng quan tâm không chỉ đến việc bán sản phẩm vào Việt Nam, mà còn đến việc đầu tư, xây dựng năng lực và phát triển hệ sinh thái tại Việt Nam. Đó là một thay đổi rất quan trọng.

Việt Nam có thể trở thành một mắt xích quan trọng của ngành hàng không toàn cầu

WAJ: Với kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực hàng không, ông đánh giá thế nào về tiềm năng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng hàng không toàn cầu?

Michael Vũ Nguyễn: Tôi cho rằng Việt Nam có tiềm năng rất đáng kể.

Việt Nam có ba lợi thế lớn: một thị trường hàng không đang tăng trưởng, vị trí địa lý thuận lợi tại Đông Nam Á và lực lượng lao động trẻ có khả năng tiếp thu công nghệ.

Nhưng để trở thành một mắt xích thực sự quan trọng của chuỗi cung ứng hàng không toàn cầu, Việt Nam cần đi xa hơn việc sản xuất những sản phẩm có giá trị gia tăng thấp. Chúng ta cần phát triển năng lực về kỹ thuật, thiết kế, vật liệu, điện tử hàng không, bảo dưỡng - sửa chữa - đại tu, phần mềm và các dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu.

Boeing đã có nhiều hoạt động tại Việt Nam nhằm hỗ trợ phát triển ngành hàng không, kết nối doanh nghiệp Việt Nam với chuỗi cung ứng, đào tạo nguồn nhân lực và hỗ trợ Việt Nam hội nhập sâu hơn với môi trường hàng không quốc tế.

Tôi tin rằng nếu Việt Nam xây dựng được một hệ sinh thái nhà cung cấp đạt chuẩn quốc tế, cơ hội sẽ không chỉ nằm ở Boeing mà còn mở rộng tới toàn bộ ngành hàng không toàn cầu.

Đây cũng là một trong những lý do tôi tin rằng hàng không có thể trở thành một ngành công nghiệp quan trọng hơn rất nhiều đối với Việt Nam trong tương lai.

“Bốn điều kiện để thu hút dòng vốn chất lượng cao”

WAJ: Việt Nam cần cải thiện những yếu tố nào để thu hút thêm dòng vốn đầu tư chất lượng cao từ Hoa Kỳ?

Michael Vũ Nguyễn: Theo tôi có bốn nhóm yếu tố.

Một là sự ổn định và khả năng dự báo của chính sách. Các nhà đầu tư dài hạn cần biết rằng những quy định quan trọng được xây dựng minh bạch và có lộ trình rõ ràng.

Hai là chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt trong STEM, kỹ thuật, công nghệ thông tin, AI, bán dẫn và các ngành công nghiệp có hàm lượng công nghệ cao.

Ba là cơ sở hạ tầng, bao gồm điện, logistics, cảng biển, sân bay, hạ tầng số và các khu công nghiệp chất lượng cao.

Bốn là hệ sinh thái doanh nghiệp trong nước. Một tập đoàn Mỹ chỉ có thể đầu tư sâu khi họ tìm được các đối tác, nhà cung cấp và nguồn nhân lực địa phương đủ năng lực đáp ứng tiêu chuẩn toàn cầu.

Tôi cho rằng Việt Nam đã đi đúng hướng. Điều cần làm tiếp theo là tiếp tục cải cách để khoảng cách giữa chính sách và thực thi ngày càng thu hẹp.

“Khó khăn lớn nhất không phải là thiếu cơ hội”

WAJ: Trong quá trình kết nối doanh nghiệp Mỹ với Việt Nam, đâu là những khó khăn lớn nhất mà ông thường gặp?

Michael Vũ Nguyễn: Tôi nghĩ khó khăn lớn nhất không phải là thiếu cơ hội, mà là làm thế nào để biến cơ hội thành những dự án cụ thể và bền vững.

Doanh nghiệp Mỹ thường quan tâm rất nhiều đến tính minh bạch, quy định pháp luật, thủ tục hành chính, bảo vệ sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn kỹ thuật, dữ liệu, thuế và khả năng dự báo của môi trường kinh doanh.

Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp Việt Nam đôi khi chưa hiểu đầy đủ cách các tập đoàn Mỹ lựa chọn đối tác, quản trị rủi ro và kiểm soát chất lượng.

Vì vậy, điều quan trọng là phải giúp hai bên hiểu nhau hơn. Không chỉ kết nối doanh nghiệp với doanh nghiệp, mà còn phải tạo ra sự hiểu biết giữa doanh nghiệp với cơ quan quản lý và giữa các hệ sinh thái kinh doanh.

  Doanh nhân Michael Vũ Nguyễn (thứ hai, bên trái) và phu nhân cùng các đối tại một diễn đàn kinh tế (Ảnh: Hoàng Tám)

Doanh nhân Việt kiều có thể đưa về Việt Nam nhiều hơn cả vốn

WAJ: Ông đánh giá thế nào về vai trò của cộng đồng doanh nhân Việt Nam tại Hoa Kỳ trong việc thúc đẩy quan hệ kinh tế, thương mại và chuyển giao công nghệ giữa hai nước?

Michael Vũ Nguyễn: Tôi đánh giá vai trò của cộng đồng doanh nhân Việt kiều tại Hoa Kỳ là rất đặc biệt.

Họ có một lợi thế mà không phải cộng đồng nào cũng có: hiểu Việt Nam nhưng đồng thời hiểu cách vận hành của thị trường Hoa Kỳ.

Họ có thể đóng vai trò là cầu nối về ngôn ngữ, văn hóa, quản trị, công nghệ, vốn và mạng lưới kinh doanh.

Tôi đặc biệt kỳ vọng thế hệ doanh nhân Việt kiều trẻ sẽ không chỉ đưa vốn về Việt Nam mà còn đưa về tri thức, công nghệ, tiêu chuẩn quản trị và mạng lưới quốc tế. Nếu kết nối được nguồn lực của cộng đồng này với nhu cầu phát triển của Việt Nam, chúng ta sẽ tạo ra giá trị rất lớn cho cả hai nền kinh tế.

“Uy tín mới tạo ra quan hệ lâu dài”

WAJ: Ông muốn nhắn nhủ điều gì tới thế hệ doanh nhân trẻ Việt Nam đang muốn hợp tác với các tập đoàn lớn của Hoa Kỳ?

Michael Vũ Nguyễn: Điều đầu tiên là tư duy toàn cầu.

Doanh nghiệp Việt Nam không thể chỉ cạnh tranh bằng giá. Muốn trở thành đối tác của các tập đoàn Mỹ, doanh nghiệp phải chứng minh được chất lượng, khả năng giao hàng, quản trị rủi ro, bảo mật dữ liệu, tuân thủ pháp luật và trách nhiệm xã hội.

Thứ hai là ngoại ngữ và khả năng giao tiếp quốc tế

Thứ ba là năng lực công nghệ

Và cuối cùng, tôi cho rằng rất quan trọng là uy tín

Trong kinh doanh quốc tế, một hợp đồng có thể tạo ra doanh thu, nhưng uy tín mới tạo ra quan hệ lâu dài. Tôi muốn khuyến khích các doanh nhân trẻ Việt Nam hãy nghĩ lớn hơn thị trường Việt Nam và đặt mục tiêu trở thành nhà cung cấp cho thị trường toàn cầu.

“Công nghệ và hàng không sẽ cùng thúc đẩy kinh tế số”

WAJ: Ông nhìn nhận thế nào về vai trò của các doanh nghiệp công nghệ và hàng không Hoa Kỳ trong quá trình phát triển kinh tế số của Việt Nam?

Michael Vũ Nguyễn: Công nghệ và hàng không có mối liên hệ rất chặt chẽ với quá trình chuyển đổi số.

Một ngành hàng không hiện đại không chỉ cần máy bay. Nó cần dữ liệu, AI, an ninh mạng, quản trị không lưu, tối ưu hóa hoạt động sân bay, logistics thông minh và các nền tảng số.

Đây cũng là những lĩnh vực mà các doanh nghiệp công nghệ Mỹ có thế mạnh. Việt Nam có thể tận dụng hợp tác với các doanh nghiệp Mỹ để vừa phát triển hạ tầng công nghệ, vừa đào tạo nguồn nhân lực và xây dựng các tiêu chuẩn quốc tế.

Nhưng mục tiêu cuối cùng không nên chỉ là sử dụng công nghệ. Việt Nam cần từng bước tham gia vào quá trình sáng tạo và phát triển công nghệ.

Việt Nam có cơ hội trong quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu

WAJ: Trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị và tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, Việt Nam có lợi thế gì để trở thành điểm đến chiến lược của doanh nghiệp Mỹ?

Michael Vũ Nguyễn: Việt Nam có một số lợi thế rất rõ.

Thứ nhất là vị trí địa lý chiến lược tại Đông Nam Á.

Thứ hai là mạng lưới các hiệp định thương mại và khả năng kết nối với các thị trường lớn.

Thứ ba là lực lượng lao động trẻ và ngày càng có trình độ.

Thứ tư là thị trường nội địa có quy mô đáng kể và tầng lớp trung lưu đang phát triển.

Nhưng lợi thế quan trọng nhất, theo tôi, là sự ổn định và khả năng xây dựng quan hệ hợp tác dài hạn.

Trong bối cảnh các doanh nghiệp toàn cầu đang tìm cách đa dạng hóa chuỗi cung ứng, Việt Nam có cơ hội rất tốt. Tuy nhiên, Việt Nam cần chứng minh rằng mình không chỉ là nơi có chi phí cạnh tranh, mà là nơi có thể cung cấp chất lượng, công nghệ, độ tin cậy và khả năng phát triển dài hạn.

“Hãy đến Việt Nam, nhưng đừng chỉ nhìn Việt Nam như một thị trường”

WAJ: Nếu gửi một thông điệp tới các nhà đầu tư Hoa Kỳ đang cân nhắc đầu tư vào Việt Nam, ông sẽ nói gì?

Michael Vũ Nguyễn: Tôi sẽ nói: “Hãy đến Việt Nam, nhưng đừng chỉ nhìn Việt Nam như một thị trường. Hãy nhìn Việt Nam như một đối tác dài hạn.”

Việt Nam đang thay đổi rất nhanh. Có những thách thức, nhưng cơ hội cũng rất lớn. Nhà đầu tư Mỹ nào có tầm nhìn dài hạn, sẵn sàng đầu tư vào con người, công nghệ, quan hệ đối tác địa phương và xây dựng hệ sinh thái sẽ có nhiều cơ hội thành công.

Tôi cũng muốn nhấn mạnh rằng đầu tư thành công không phải là tìm kiếm lợi ích ngắn hạn. Đó là quá trình cùng phát triển với Việt Nam. Tôi tin rằng Việt Nam cần doanh nghiệp Mỹ, và doanh nghiệp Mỹ cũng cần Việt Nam trong quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường tại châu Á.

“Phần thú vị nhất của quan hệ Việt - Mỹ có lẽ vẫn đang ở phía trước”

WAJ: Từ góc nhìn cá nhân, điều gì khiến ông gắn bó và dành nhiều tâm huyết cho việc thúc đẩy hợp tác kinh tế Việt Nam - Hoa Kỳ?

Michael Vũ Nguyễn: Có lẽ điều khiến tôi gắn bó nhất là tôi có cơ hội nhìn thấy sự thay đổi của Việt Nam trong nhiều năm.

Tôi đã có cơ hội làm việc trong nhiều lĩnh vực và ở nhiều quốc gia. Nhưng Việt Nam có một điều rất đặc biệt: tốc độ thay đổi nhanh, một thế hệ trẻ năng động và khát vọng vươn lên rất lớn.

Tôi tin rằng quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ đã đi qua một hành trình rất đáng tự hào. Từ chỗ hai nước từng có một lịch sử rất khó khăn, hôm nay chúng ta đã trở thành Đối tác chiến lược toàn diện.

Đối với tôi, đóng góp vào quan hệ Việt - Mỹ không chỉ là công việc kinh doanh. Đó còn là việc xây dựng những cây cầu giữa con người với con người, giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp và giữa hai nền kinh tế.

Nếu chúng ta có thể tạo ra nhiều cơ hội hơn cho thế hệ trẻ Việt Nam, giúp doanh nghiệp Việt Nam bước vào chuỗi giá trị toàn cầu và giúp doanh nghiệp Mỹ hiểu Việt Nam tốt hơn, tôi nghĩ đó là một đóng góp có ý nghĩa.

Tôi tin rằng chặng đường phía trước của quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ còn rất dài, và phần thú vị nhất có lẽ vẫn đang ở phía trước.

Doanh nhân Michael Vũ Nguyễn – người đã kết nối Việt Nam và thế giới hơn 40 năm trong lĩnh vực kinh tế. (Ảnh: Hoàng Tám, AI/WAJ)

Di sản của người kết nối

Có những người được nhớ đến bởi những chức vụ họ từng đảm nhiệm.

Có những người được nhớ đến bởi những thương vụ họ từng thực hiện.

Và cũng có những người được nhớ đến bởi những cây cầu họ đã xây dựng.

Michael Vũ Nguyễn thuộc về nhóm thứ ba.

Hơn 40 năm hoạt động trong môi trường quốc tế đã đưa ông qua nhiều lĩnh vực và nhiều thị trường. Trước khi đến Boeing, ông có hơn 30 năm kinh nghiệm trong hàng không, y tế, giáo dục và sản xuất tại Mỹ, châu Âu, Mỹ Latinh và châu Á. Ông có bằng cử nhân Management Information Systems tại Elizabethtown College và MBA về Finance & Management tại The Wharton School, University of Pennsylvania.

Tại Boeing Việt Nam, ông không chỉ tập trung vào hoạt động kinh doanh của một tập đoàn hàng không toàn cầu. Theo hồ sơ AmCham, ông còn phụ trách thúc đẩy sự hiện diện của Boeing, phát triển mạng lưới chuỗi cung ứng hàng không, quan hệ với Chính phủ, giáo dục và các chương trình trách nhiệm xã hội.

Trong cộng đồng doanh nghiệp, ông tham gia nhiều cơ chế đối thoại và kết nối. Những vai trò như Chủ tịch AmCham Hà Nội, Đồng Chủ tịch VBF hay Chủ tịch Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN tại Việt Nam cho phép ông đứng ở một vị trí đặc biệt: vừa hiểu doanh nghiệp quốc tế, vừa hiểu Việt Nam.

Có lẽ vì thế, trong những chia sẻ của ông, từ khóa xuất hiện nhiều nhất không phải là “lợi nhuận”, mà là kết nối, năng lực, niềm tin và dài hạn.

Ông từng nói rằng doanh nghiệp Việt Nam muốn bước vào chuỗi giá trị toàn cầu phải chứng minh được chất lượng, khả năng giao hàng, quản trị rủi ro, bảo mật dữ liệu, tuân thủ pháp luật và trách nhiệm xã hội. Nhưng phía sau những yêu cầu tưởng như rất kỹ thuật ấy là một thông điệp lớn hơn: Việt Nam muốn đi xa hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu thì phải xây dựng được niềm tin quốc tế.

Những ngày cuối cùng của ông vẫn gắn với hàng không - lĩnh vực mà ông dành phần lớn sự nghiệp. Trước khi chính thức gia nhập FLC, ông đã tham gia kết nối FLC với HAS Development Corporation của Hoa Kỳ trong kế hoạch nghiên cứu đầu tư, nâng cấp sân bay Phù Cát và Pleiku. Báo chí cũng ghi nhận ông được FLC bổ nhiệm Phó Chủ tịch phụ trách hàng không và hạ tầng cảng hàng không từ ngày 1/8/2026, chỉ vài tuần trước khi ông qua đời.

Sự ra đi đột ngột của Michael Vũ Nguyễn vì thế để lại một khoảng trống không chỉ trong một doanh nghiệp hay một ngành kinh tế.

Nhưng những điều ông theo đuổi có lẽ sẽ còn tiếp tục được nhắc đến: một Việt Nam có năng lực tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu; một cộng đồng doanh nhân Việt kiều mang về không chỉ vốn mà cả tri thức và mạng lưới quốc tế; những doanh nghiệp Việt Nam cạnh tranh bằng chất lượng và uy tín; và một quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ được xây dựng trên nền tảng tin cậy, cùng có lợi và tầm nhìn dài hạn.

Và có lẽ câu nói phù hợp nhất để khép lại cuộc trò chuyện này cũng chính là thông điệp mà Michael Vũ Nguyễn từng dành cho các nhà đầu tư Hoa Kỳ: “Hãy đến Việt Nam, nhưng đừng chỉ nhìn Việt Nam như một thị trường. Hãy nhìn Việt Nam như một đối tác dài hạn.”

Đó không chỉ là lời mời gọi đầu tư. Đó là một cách nhìn về Việt Nam của tương lai.

Thực hiện
TS. Yen Platz (Đại diện WAJ tại Liên hợp quốc -Vienna, Austria)
Ths. Hoàng Tám (Việt Nam)